Ο όρκος

 

Το δίλημμα και η απόφαση του Οδυσσέα (ραψωδία ε)

Πατήστε πάνω στην εικόνα, για να τη δείτε σε μεγαλύτερο μέγεθος

Βίντεο: η επιλογή του Οδυσσέα (ενότητα 8)

Η Καλυψώ αφήνει τον Οδυσσέα να φύγει

Καλυψώ και Οδυσσέας: η επιλογή του νόστου

Οδύσσεια: Η επιλογή του νόστου (παρουσίαση της ενότητας 8) by mata

Μαθαίνουμε παίζοντας: Καλυψώ και Οδυσσέας σε μορφή κόμικ (ακολουθώντας ή διασκευάζοντας τον Όμηρο)

 

Καλυψώ και Οδυσσέας μέσα από τα μάτια μαθητών

Publish at Calameo

 

 

Ενότητα 8η, ε 165-251, Φύλλο εργασίας

ΟΔΥΣΣΕΙΑ, ΕΝΟΤΗΤΑ 8, ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 

Διδακτικοί στόχοι ενότητας: 

- Να κατανοήσουμε πώς περνάει τη ζωή του ο Οδυσσέας στην Ωγυγία 

- Να εντοπίσουμε και να αξιολογήσουμε τα επιχειρήματα που χρησιμοποιεί η νεράιδα, για να κρατήσει τον Οδυσσέα κοντά της 

- Να διακρίνουμε τα σταθερά γνωρίσματα του χαρακτήρα του Οδυσσέα τόσο στην αντίδρασή του, όταν η Καλυψώ του ανακοινώνει ότι τον αφήνει να φύγει, όσο και στην απάντηση που της δίνει μετά από την επιχειρηματολογία της 

 

1η  Υποενότητα 165-175 (Η ζωή του Οδυσσέα στην Ωγυγία) 

  Ερωτήσεις κατανόησης:  

1) Βρισκόμαστε στην α) 8η μέρα της Οδύσσειας β) 7η μέρα γ) 9η μέρα 

2) Να χαρακτηρίσετε ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ) τις παρακάτω περιόδους: 

Α) Ο Οδυσσέας πηγαίνει κάθε μέρα στην παραλία και κλαίει νοσταλγώντας την πατρίδα του. 

Β) Ο Οδυσσέας ανέκαθεν δεν περνούσε ωραία στο νησί της Καλυψώς. 

Ερώτηση σχολιασμού:  

Υπογραμμίστε στο κείμενο λέξεις / φράσεις που υποδηλώνουν τη δυστυχία του ήρωα κατά την παραμονή του στην Ωγυγία -

Ερωτήσεις τεχνικής: 

Α) εντοπίστε 3 μεταφορές στο απόσπασμα 

Β) Η αφηγηματική τεχνική που χρησιμοποιεί ο Όμηρος, για να αποδώσει την κατάσταση του Οδυσσέα στο απόσπασμα είναι η 1) περιγραφή, 2) τριτοπρόσωπη αφήγηση 

Γ) η αφηγηματική τεχνική των στίχων 165-166 είναι η ………………………………………………… 

Δ) Βρείτε δύο τυπικά στοιχεία στο απόσπασμα

 

2η Υποενότητα 176-187 (Η ανακοίνωση της Καλυψώς στον Οδυσσέα) 

Ερωτήσεις κατανόησης:  

Να χαρακτηρίσετε ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ) τις παρακάτω περιόδους: 

Α) Η Καλυψώ ενημερώνει τον ήρωα για την επίσκεψη του Ερμή, που της μετέφερε την εντολή του Δία. Β) Τον προτρέπει να αρχίσει την κατασκευή σχεδίας υποσχόμενη να τον εφοδιάσει με ψωμί, νερό, κρασί. 

Γ) Τον διαβεβαιώνει για τη θέληση των θεών να φτάσει χωρίς μεγάλη βλάβη στην πατρίδα του. -

Ερώτηση σχολιασμού: 

 Γιατί η Καλυψώ παρουσιάζει ως δική της απόφαση τον νόστο του ήρωα; 

Ερώτηση τεχνικής:  

Α) Ποια αφηγηματική τεχνική εντοπίζετε στους στίχους 

1) 176……….…………………………………….. 

2) 177-187………………………………………………………….. 

Β) Σε ποιον/ποιους στίχο/στίχους προοικονομείται ο νόστος του Οδυσσέα; …………… 

Γ) Βρείτε ένα τυπικό στοιχείο στο απόσπασμα

 

3η Υποενότητα 188-198 (Η καχυποψία του Οδυσσέα) 

Ερωτήσεις κατανόησης: 

Να χαρακτηρίσετε ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ) τις παρακάτω περιόδους: 

Α) Ο Οδυσσέας δυσπιστεί κυρίως για τη δυνατότητα πραγματοποίησης του νόστου με μια σχεδία. 

Β) Ζητά από την Καλυψώ να του ορκιστεί ότι θα τον βοηθήσει στην κατασκευή της σχεδίας. 

Ερώτηση σχολιασμού: 

Να υπογραμμίσετε τους χαρακτηρισμούς που αρμόζουν στον Οδυσσέα με βάση το απόσπασμα των στίχων 190-198: επινοητικός, εύπιστος, ευρηματικός, πολυμήχανος, μεγαλόψυχος, καστροκατακτητής, πολυταξιδεμένος, επιφυλακτικός, παρορμητικός, καχύποπτος 

Ερωτήσεις τεχνικής: 

Ποια αφηγηματική τεχνική εντοπίζετε στους στίχους 

1) 188-189….…………………………………….. 

2) 190-198………………………………………………………….. 

 

4η Υποενότητα 199-211 (Ο όρκος της Καλυψώς)  

Ερωτήσεις κατανόησης: 

Να χαρακτηρίσετε ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ) τις παρακάτω περιόδους: 

Α) Η Καλυψώ δυσανασχετεί με την δυσπιστία του Οδυσσέα αλλά παρόλ’ αυτά του δίνει τον όρκο που ζητά. 

Β) Η Καλυψώ ορκίστηκε στη γη, τον ουρανό, τον Δία και το νερό του ποταμού της Στύγας 

Γ) Ο ιερότερος όρκος των θεών ήταν αυτός που δινόταν στον Δία. 

Ερώτηση σχολιασμού: 

 Στα λόγια της Καλυψώς υπάρχει ένα στοιχείο πολιτισμικό. Ποιο είναι αυτό; Ποιες πληροφορίες σχετικά με αυτό γνωρίζουμε; 

Ερωτήσεις τεχνικής: 

Α) Ποια αφηγηματική τεχνική εντοπίζετε στους στίχους 

1) 199-200….………………………………….. 

2) 201-211……………………………………...

Β) Ποια στοιχεία ανθρωπομορφισμού εντοπίζετε στο απόσπασμα; 

 

5η Υποενότητα 212-220 (Το δείπνο Καλυψώς – Οδυσσέα στη σπηλιά) 

Ερωτήσεις κατανόησης:  

1. Η Καλυψώ και ο Οδυσσέας πηγαίνουν στη σπηλιά μαζί, δίπλα δίπλα, ως ζευγάρι. 

Α. Σωστό β. Λάθος      Στίχοι: …………………………….. 

2. Οι δούλες σερβίρουν την Καλυψώ και τον Οδυσσέα. 

Α. Σωστό β. Λάθος      Στίχοι: …………………………….. 

3. Η Καλυψώ έφαγε αμβροσία και ήπιε νέκταρ, ενώ ο Οδυσσέας έφαγε φαγητό που τρώνε οι άνθρωποι.

Α. Σωστό β. Λάθος      Στίχοι: …………………………….. 

Ερώτηση σχολιασμού: 

Με βάση τις απαντήσεις σας στις ερωτήσεις 1 και 3 σκεφτείτε αν το ζευγάρι Καλυψώ – Οδυσσέας παρουσιάζεται ως ταιριαστό από τον Όμηρο. 

Ερωτήσεις τεχνικής:  

1. Στους στίχους 212-220 εντοπίζουμε την αφηγηματική τεχνική της 

α) πρωτοπρόσωπης, β) τριτοπρόσωπης αφήγησης 

2. Η Καλυψώ σερβίρει τον Οδυσσέα, τρώει και πίνει και η ίδια: 

στοιχεία ……………………………………. 

3. αρχοντική θεά, έτοιμο φαγητό: είναι …………………........................

 

6η  Υποενότητα 221-235 (Η επιχειρηματολογία της Καλυψώς για να κρατήσει τον Οδυσσέα στο νησί της) 

Η Καλυψώ κάνει μια τελευταία προσπάθεια να κρατήσει τον Οδυσσέα κοντά της. Τον προσφωνεί με τους επίσημους τίτλους του και απορεί (!) με τη βιασύνη του να φύγει, του εύχεται ωστόσο ‘στο καλό’.

Ερωτήσεις κατανόησης: 

Εντοπίστε τα τρία επιχειρήματα που χρησιμοποιεί η Καλυψώ, για να πείσει τον Οδυσσέα να μείνει κοντά της: 

1.Στίχοι 227-229:

2.Στίχος 230: 

3.Στίχοι 232-233: 

Ερωτήσεις σχολιασμού: 

Α) Σύμφωνα με την Καλυψώ (στίχοι 234-235) δεν πρέπει οι θνητοί να συγκρίνουν τους εαυτούς τους με τους θεούς. Αν κάνουν κάτι τέτοιο, αυτή τους η πράξη τι είναι; …………………

Β): Ποιο από τα επιχειρήματα της Καλυψώς είναι κατά τη γνώμη σας το πιο ισχυρό; Αυτό δηλ. που ίσως βάλει σε σκέψεις τον Οδυσσέα; 

Ερωτήσεις τεχνικής:  

Α): Λαερτιάδη διογέννητε, πολύτροπε Oδυσσέα (223): είναι ………………………………… 

Β): Σε ποιον στίχο προοικονομείται η επίθεση του Ποσειδώνα κατά το ταξίδι επιστροφής του Οδυσσέα; …………………………

 

7η  Υποενότητα 236-248 (Η απάντηση του Οδυσσέα στην Καλυψώ)  

Ο Οδυσσέας απαντά με ευγένεια, διακριτικότητα, σύνεση και ετοιμότητα (είναι άλλωστε πολύγνωμος-πολυμήχανος!). 

Ερωτήσεις κατανόησης: 

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω περιόδους ως σωστές ή λανθασμένες με βάση την απάντηση του Οδυσσέα: 

Α) Ο Οδυσσέας αρχίζει απαντώντας στο πρώτο επιχείρημα της Καλυψώς. 

Β) Αναγνωρίζει την ανωτερότητα της νεράιδας σε ομορφιά αλλά ωστόσο δεν παύει να αγαπάει τη γυναίκα του και να θέλει να γυρίσει σε αυτήν. 

Γ) Δηλώνει ότι θα αντέξει, αν κάποιος θεός τον χτυπήσει στη θάλασσα κατά την επιστροφή του, γιατί δεν φοβάται τίποτα. 

Δ) Απορρίπτει την προσφορά της αθανασίας από την Καλυψώ, ευχαριστώντας την νεράιδα. 

Ερωτήσεις σχολιασμού: 

1.Με ποιο επιχείρημα της νεράιδας δεν ασχολείται καθόλου ο ήρωας; Η επιλογή του να μην ασχοληθεί καθόλου με αυτό το ζήτημα, τι μπορεί να δείχνει;  

2.Πιστεύετε πώς ο τρόπος με τον οποίο ο Οδυσσέας απορρίπτει τελικά την Καλυψώ είναι προσβλητικός για την Καλυψώ; Πού βασίζετε την απάντησή σας; 

Ερωτήσεις τεχνικής: 

Α)Εντοπίστε στην απάντηση του Οδυσσέα 

1) μια προοικονομία του νόστου του: στίχ…………

2) μια προοικονομία της επίθεσης του Ποσειδώνα: στιχ………………

Β) Πρωτοπρόσωπη ή τριτοπρόσωπη αφήγηση; 

Στίχοι 221-222:………………………………………………… 

Στίχοι 223-235:………………………………………………… 

Στίχος 236:………………………………..……………………… 

Στίχοι 237-248:………………………………………………… 

Ερωτήσεις για το σπίτι (τετράδιο)  

1.(στίχοι 190-198): Να υπογραμμίσετε τους χαρακτηρισμούς που αρμόζουν στον Οδυσσέα με βάση το απόσπασμα των στίχων 190-198: επινοητικός, εύπιστος, ευρηματικός, πολυμήχανος, μεγαλόψυχος, καστροκατακτητής, πολυταξιδεμένος, επιφυλακτικός, παρορμητικός. Να δικαιολογήσετε τις επιλογές σας

 2.(στίχοι 223-248): Ποιο είναι το δίλημμα το οποίο καλείται να αντιμετωπίσει ο Οδυσσέας μετά την επιχειρηματολογία της Καλυψώς; Ποια ήταν η επιλογή του; 

3.(στίχοι 236-248): Ο Οδυσσέας εμφανίζεται στην ενότητα α) ως άνθρωπος ευγενικός και διακριτικός, β) σταθερός ως προς τις επιθυμίες και τον στόχο του, γ) με αντοχές και υπομονή Να αιτιολογήσετε αυτούς τους χαρακτηρισμούς με βάση την απάντηση του Οδυσσέα

 4.Τεχνική: Να γίνει η αντιστοίχιση
1. ο κρατερός Αργοφονιάς                                                                                          A. εικόνα
2. ώστε να φτάσεις στην πατρίδα σου χωρίς μεγάλη βλάβη                                      B. τυπικό στοιχείο
3. σπλαχνίζομαι κι εγώ                                                                                               Γ. στοιχείο πολιτισμικό
4. Kι όταν ευφράνθηκαν με το φαΐ, με το πιοτό,                                               Δ. θεϊκός ανθρωπομορφισμός
5. Kι όμως αν ήξερες ποια πάθη …..χώμα πατρικό                                                   E. προοικονομία
6. Tις μέρες όμως τις περνούσε κρεμασμένος…στο άκαρπο                                    Στ. παρομοίωση
πέλαγος.
7. Kι αν, όπως λες, κάποιος θεός… μπλάβο πέλαγος
8. σαν τα πουλιά

Μια ανάλυση της 8ης ενότητας της Οδύσσειας

 

Βρισκόμαστε στην 7η ημέρα της Οδύσσειας.

Μετά την αποχώρηση του Ερμή η Καλυψώ πηγαίνει να βρει τον Οδυσσέα, για να του ανακοινώσει την απόφαση του νόστου.

Στίχοι 165-175 (Η ζωή του Οδυσσέα στην Ωγυγία)

• Στους στίχους 165-166 επισημάναμε 3 τυπικές φράσεις (ο κρατερός Αργοφονιάς, σεβαστή νεράιδα, μεγαλόψυχο Oδυσσέα) και στοιχεία ανθρωπομορφισμού (ο Ερμής μιλάει, φεύγει-ταξιδεύει, η υπακοή της Καλυψώς στον ανώτερο Δία)

 

• Στους στίχους 167-175 κυριαρχεί η αφηγηματική τεχνική της περιγραφής, καθώς ο Όμηρος δίνει πληροφορίες για τη ζωή του Οδυσσέα στην Ωγυγία, η οποία διακρίνεται σε μέρες (τις περνούσε στην ακτή κλαίγοντας, με μάτια καρφωμένα στο πέλαγος) και νύχτες (τις περνάει με την Καλυψώ, επειδή το θέλει εκείνη).  Ωστόσο, η χρήση του «τώρα» στον στίχο 170 υποδηλώνει ότι για κάποιο (απροσδιόριστο χρονικά) διάστημα ο Οδυσσέας ...μια χαρά περνούσε με την Καλυψώ!

 

• έλιωνε η γλυκιά ζωή του (168), κρεμασμένος σε βράχια κι ακρωτήρια,
  τα σωθικά του τρώγοντας με δάκρυα, στεναγμούς και λύπες (173-174): μεταφορές

 

Στίχοι 176-187 (Η ανακοίνωση από την Καλυψώ στον Οδυσσέα της απόφασης του νόστου)

στίχος 178: η Καλυψώ ανακοινώνει ως δική της την απόφαση να αφήσει τον Οδυσσέα να φύγει, χωρίς να κάνει καμία αναφορά στον ερχομό του Ερμή και την εντολή του Δία. Γιατί το κάνει αυτό; α) για να φανεί καλή, γενναιόδωρη, μεγαλόψυχη, β) για να διατηρήσει την αξιοπρέπειά της, να μην «πέσει» στα μάτια του Οδυσσέα (αυτή αποφασίζει, δεν τη διατάζουν άλλοι), γ) για να καταστεί εφικτό (δυνατό) να μπει ο Οδυσσέας σε δίλημμα σχετικά με το αν θα μείνει ή θα φύγει από την Ωγυγία (στη συνέχεια θα δούμε την Καλυψώ να κάνει μια τελευταία προσπάθεια να πείσει τον ήρωα να μείνει στο νησί μαζί της) κι έτσι η απόφαση να νοστήσει να είναι του ίδιου του Οδυσσέα (θα μιλήσουμε αργότερα για τη σημασία αυτής της απόφασης).  Αν ο Οδυσσέας ήξερε ότι ήταν εντολή του Δία να φύγει και η μοίρα του να γυρίσει στην πατρίδα του, δε θα είχε κανένα νόημα η συζήτηση που θα ακολουθήσει στη σπηλιά.  Θα αναχωρούσε χωρίς δεύτερη σκέψη.

 

• στίχοι 178, 185: προοικονομία του νόστου

 

Στίχοι 188-198 (Η αντίδραση του Οδυσσέα στην ανακοίνωση της Καλυψώς)

• πολύπαθος και θείος,
  πέταξαν τα λόγια του σαν τα πουλιά (188-189): τυπικά στοιχεία

 

Η αντίδραση του Οδυσσέα αναδεικνύει πτυχές του χαρακτήρα του: είναι α) επιφυλακτικός, καχύποπτος, δύσπιστος, αλλά και β) επινοητικός-ευρηματικός, πολυμήχανος-εύστροφος.  Γιατί;

α) δεν πιστεύει ότι η Καλυψώ θέλει το καλό του, αλλά φοβάται πώς έχει κακές προθέσεις.  Αυτό που τον προβληματίζει είναι το θέμα της σχεδίας: πώς θα περάσει με αυτήν το πέλαγος, τη στιγμή που μεγάλα καράβια δεν μπορούν;

β) βρίσκει αμέσως τρόπο να βγει από το δίλημμα που αντιμετωπίζει (να την εμπιστευτεί ή όχι;) ζητώντας της να ορκιστεί ότι δε σκέφτεται κάτι κακό για αυτόν.  Βλέπουμε έτσι πόσο γρήγορα το μυαλό του βρίσκει λύσεις στα προβλήματα με τα οποία έρχεται αντιμέτωπος. 

 

Στίχοι 199-211 (Ο όρκος της Καλυψώς)

• αρχοντική θεά: τυπική φράση

Πώς αντιδρά η Καλυψώ;  Δε θυμώνει, χαμογελά, χαϊδεύει τον Οδυσσέα και πράγματι ορκίζεται (=αυτά αποτελούν, βέβαια, και στοιχεία ανθρωπομορφισμού)

• Ο όρκος στο νερό της Στύγας είναι ο πιο βαρύς όρκος των θεών (βλέπε το σχόλιο 4 του βιβλίου).

Οι αρχαίοι έδιναν πολύ μεγάλη σημασία στον όρκο και θεωρούσαν πολύ σοβαρό το να καταπατήσει κανείς τον όρκο του = στοιχείο πολιτισμικό.

• Τα λόγια των προσώπων (Οδυσσέα, 190-198 / Καλυψώς, 177-187 & 201-211), που δίνονται και σε εισαγωγικά, είναι πρωτοπρόσωπη αφήγηση, ενώ όταν αφηγείται ο Όμηρος (π.χ. 176 / 188-189 / 199-200) έχουμε τριτοπρόσωπη αφήγηση.

 

Στίχοι 212-220 (το δείπνο Οδυσσέα - Καλυψώς στη σπηλιά)

Το ζευγάρι Οδυσσέα - Καλυψώς δεν παρουσιάζεται ως ταιριαστό από τον Όμηρο.  Αντίθετα, τονίζεται η διάκριση θεός - άνθρωπος, αφού άλλο φαγητό τρώει ο Οδυσσέας ως άνθρωπος και άλλο η Καλυψώ ως θεά (αμβροσία και νέκταρ), ενώ και όταν προχωρούν προς τη σπηλιά δεν περπατούν δίπλα δίπλα ως ζευγάρι, αλλά η θεά πηγαίνει μπροστά και ο Οδυσσέας ακολουθεί. 

• η αφηγηματική τεχνική των στίχων αυτής της υποενότητας είναι η τριτοπρόσωπη αφήγηση (αφηγείται ο ποιητής).
• Η Καλυψώ τρώει, πίνει, σερβίρει τον Οδυσσέα = στοιχεία ανθρωπομορφισμού

 

Στίχοι 221-235 (η επιχειρηματολογία της Καλυψώς, για να πείσει τον Οδυσσέα να μείνει κοντά της)

Τρία επιχειρήματα:

• 227-229: προσπαθεί να τον φοβίσει αναφερόμενη στα πάθη (βάσανα / εμπόδια / δυσκολίες) που τον περιμένουν κατά το ταξίδι της επιστροφής
• 230: αν μείνει, θα τον κάνει αθάνατο
• 232-233: η Καλυψώ είναι ανώτερη από την Πηνελόπη στην εμφάνιση και στο παράστημα.

Στίχοι 234-235: η Καλυψώ λέει ότι δεν πρέπει οι θνητοί να συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους θεούς.  Μια τέτοια πράξη θα αποτελούσε, ασφαλώς, ύβρη. 

• 221-222: τριτοπρόσωπη αφήγηση (αφηγείται ο ποιητής)
• 223-235: πρωτοπρόσωπη αφήγηση (τον λόγο έχει η Καλυψώ)

Ανθρωπομορφισμός:  Η νεράιδα Καλυψώ φέρεται ως γυναίκα ερωτευμένη, που προσπαθεί επιχειρηματολογώντας να κρατήσει  τον άντρα που αγαπά κοντά της.  Φανερό είναι και ότι ζηλεύει τη γυναίκα του Οδυσσέα, για αυτό και συγκρίνει τον εαυτό της με αυτήν, αναζητώντας επιβεβαίωση ότι αυτή είναι ομορφότερη.  Όλη αυτή η συμπεριφορά είναι καθαρά ανθρώπινη.  

• προοικονομία της επίθεσης του Ποσειδώνα κατά το ταξίδι της επιστροφής:  227
• προοικονομία του νόσοτυ: 228

 

Στίχοι 236-248: Η απάντηση του Οδυσσέα στην πρόταση της Καλυψώς

• Απαντά πρώτα στο τελευταίο επιχείρημα της Καλυψώς αναγνωρίζοντας την ανωτερότητα της νεράιδας, αφού είναι θεά, ενώ η γυναίκα του θνητή.  Ωστόσο, δηλώνει πως αυτό που επιθυμεί είναι να γυρίσει σπίτι του.

Εδώ διακρίνεται η διακριτικότητα (χειρίζεται δύσκολες καταστάσεις χωρίς να πληγώσει τα συναισθήματα των άλλων), ευγένεια, ευστροφία (το μυαλό ...παίρνει στροφές γρήγορα), διπλωματία (αποφεύγει τις συγκρούσεις και βρίσκει έξυπνους τρόπους να χειρίζεται τις δύσκολες καταστάσεις) και πονηριά του ήρωα, αφού φροντίζει να μην προσβάλει την Καλυψώ και γι' αυτό δεν την απορρίπτει ως γυναίκα.  Δηλώνει, μάλιστα, ότι είναι ανώτερη από τη γυναίκα του και δε λέει σε καμία περίπτωση ότι προτιμά την Πηνελόπη από αυτήν.  Εκείνο που τονίζει, βέβαια, είναι ότι αυτό που θέλει είναι η επιστροφή στο σπίτι του.   

• Στη συνέχεια ο Οδυσσέας απαντά στο πρώτο επιχείρημα της Καλυψώς λέγοντας ότι στη ζωή του έχει περάσει πολλά βάσανα και είναι έτσι έτοιμος να αντέξει οτιδήποτε του συμβεί κατά την επιστροφή (ακόμα και μια επίθεση θεού στη θάλασσα).

Με όσα λέει γίνεται φανερό ότι ο Οδυσσέας είναι ένας άνθρωπος με υπομονή και αντοχές αλλά και σταθερά προσηλωμένος στους στόχους του (να γυρίσει στην πατρίδα του)

• Δεν ασχολείται καθόλου με το δώρο της αθανασίας που του έταξε η νεράιδα, αν έμενε μαζί της. 

Μια τέτοια στάση δείχνει ότι ο Οδυσσέας αδιαφορεί εντελώς για αυτό και επιλέγει συνειδητά να μείνει θνητός κι ας ριψοκινδυνεύει στο ταξίδι της επιστροφής, αρκεί να έχει μια ευκαιρία να γυρίσει σπίτι του.  Έτσι, η απόφαση του νόστου, ενώ αποτελεί εντολή του Δία, παρουσιάζεται τελικά ως απόφαση του Οδυσσέα (εδώ τονίζεται ο ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας της Οδύσσειας)

• 236: τριτοπρόσωπη αφήγηση (αφηγείται ο ποιητής)
• 237-248: πρωτοπρόσωπη αφήγηση (τον λόγο έχει ο Οδυσσέας)

 

• Προοικονομία του νόστου: 242-243
• Προοικονομία της επίθεσης του Ποσειδώνα: 244-245

Ραψωδία ε 165-310, άσκηση

Ερώτηση 1

Μετά την αποχώρηση του Ερμή η Καλυψώ πηγαίνει να βρει τον Οδυσσέα στη σπηλιά της.

Σωστό

Λάθος

 

Ερώτηση 2

Η Καλυψώ ανακοινώνει στον Οδυσσέα ότι ο Ερμής της μετέφερε την εντολή του Δία να τον αφήσει να φύγει.

Σωστό

Λάθος

 

Ερώτηση 3

Η Καλυψώ υπόσχεται ότι θα δώσει στον Οδυσσέα για το ταξίδι του ψωμί, νερό, κόκκινο κρασί και ευνοϊκό άνεμο.

Σωστό

Λάθος

 

Ερώτηση 4

Ο Οδυσσέας ενθουσιάζεται στο άκουσμα της ανακοίνωσης της Καλυψώς.

Σωστό

Λάθος

 

Καλυψώ και Οδυσσέας

 

Στο νησί της Καλυψώς (8η ενότητα), εικαστική αναπαράσταση μέσα από πίνακες ζωγραφικής, μια εξαιρετική παρουσίαση της φιλολόγου Ελένης Μουτάφη

Κάθε εικόνα συνοδεύεται από τους οικείους στίχους του έπους.
Κάτω δεξιά προβάλλεται το "ημερολόγιο" του αφηγηματικού χρόνου της Οδύσσειας.

Ραψωδία ε 166-310, παρουσίαση βασικών σημείων (ενότητα 8) και βίντεο (billbasileiou)

ε 165 310, ενότητα 8 from Matoula Mk

Η Καλυψώ συναντά τον Οδυσσέα στην ακρογιαλιά

  

Μέσα στη σπηλιά

Από billbasileiou

Καλυψώ και Οδυσσέας, ραψωδία ε 166-310 (ενότητα 8η)

Στην Οδύσσεια, το έργο του Μίκη Θεοδωράκη, ο μεγάλος συνθέτης έχει μελοποιήσει τους στίχους του ποιητή Κώστα Καρτελιά και τα τραγούδια ερμηνεύει η Μαρία Φαραντούρη.

Ως άλλος Οδυσσέας, αφηγείται τις περιπέτειες τις δικές του και του καθενός, αποκαλύπτοντας ότι όλοι αναζητούμε μιαν Ιθάκη, όπως ανέφερε στην εκδήλωση ο Μίκης Θεοδωράκης.

Η Μαρία Φαραντούρη τόνισε ότι, ερμηνεύοντας τα δεκατρία κομμάτια του δίσκου, επιχειρεί μια «κατάδυση στην ανθρώπινη ψυχή». Ο ίδιος ο συνθέτης ερμηνεύει το τραγούδι Στον Κάτω Κόσμο.